|
|

LOGIKA - ĆWICZENIA Z LOGIKI [ TAUTOLOGIA I KONTRTAUTOLOGIA RACHUNKU
ZDAŃ ] => PROCES SPRAWDZANIA ...
 |
4.
TAUTOLOGIA
RACHUNKU
ZDAN - jest to wylacznie prawdziwy schemat zdania
wyrazonego w jezyku rachunku zdan. O jego prawdziwosci rozstrzygamy
poprzez podstawienie w miejsca zmiennych zdaniowych jedynek (wartosci
prawdy), oraz zer (wartosci falszu), we wszystkich mozliwych
kombinacjach ( jest ich, jak pamietamy : 2n, gdzie “n” jest
liczba zmiennych zdaniowych). Jej przeciwienstwo to KONTRTAUTOLOGIA,
ktora
jest
wylacznie
falszywym
schematem
zdania
wyrazonego
w
jezyku
rachunku
zdan.
Zatem tautologia jest taki schemat, ktorego wartosc logiczna jest tylko
i wylacznie prawdziwa (dla kazdej kombinacji wartosci logicznych zdan
skladowych calosc to zawsze “1”), natomiast kontrtautologia jest taki
schemat, ktorego wartosc logiczna jest tylko i wylacznie falszywa (dla
kazdej kombinacji wartosci logicznych zdan skladowych calosc to zawsze
“0”).
PRZYKLAD TAUTOLOGII:
| |
|
|
(~ p |
|
~ q) |
 |
( q |
 |
p ) |
| p |
q |
|
|
 |
|
| 1 |
1 |
|
0 1 |
1 |
0 1 |
1 |
1 |
1 |
1 |
| 1 |
0 |
|
0 1 |
1 |
1 0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
| 0 |
1 |
|
1 0 |
0 |
0 1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
| 0 |
0 |
|
1 0 |
1 |
1 0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
Widzisz,
ze
ostateczna
wartosc
logiczna
calego
schematu,
po
przeprowadzeniu
wszystkich
operacji,
stanowia
same
jedynki.
Wiec
nie
pozostaje
nam
-
teraz
juz
znawcom
logiki,
nic
innego,
jak
nazwac
powyzszy
schemat
tautologia.
PRZYKLAD KONTRTAUTOLOGII:
| |
|
|
(~ p |
|
~ q) |
 |
~(q |
 |
p) |
| p |
q |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
1 |
|
0 1 |
1 |
0 1 |
0 |
0 1 |
1 |
1 |
| 1 |
0 |
|
0 1 |
1 |
1 0 |
0 |
0 0 |
1 |
1 |
| 0 |
1 |
|
1 0 |
0 |
0 1 |
0 |
1 1 |
0 |
0 |
| 0 |
0 |
|
1 0 |
1 |
1 0 |
0 |
0 0 |
1 |
0 |
|
Wystarczylo
zanegowac
drugi
czlon
implikacji
wystepujacej
w
schemacie
tautologii
i
zastapic
sam
glowny
funktor
rownowaznoscia
by
uzyskac
kontrtautologie
(
podkreslone
same
zera
).
CWICZENIE 7
Czeka nas teraz "zabawa" ze sprawdzaniem tego czy schematy sa
tautologia, kontrtautologia czy tez ani tym, ani tym...
a)
| |
|
|
[(q |
p) |
- q )]
|
|
q |
|
p
|
q |
 |
| 1 |
1 |
|
1 |
1 1 |
- 1
- 1
|
1
|
1
|
| 1 |
0 |
|
0 |
1 1 |
- 0
- 0
|
1
|
0 |
| 0 |
1 |
|
1 |
0 0 |
- 0
- 1
|
1
|
1 |
| 0 |
0 |
|
0 |
1 0 |
- 0
- 0
|
1 |
0 |
Sposob
postepowania
jest
nastepujacy:
- napisalismy
sobie schemat i zauwazylismy, ze wystepuja w nim dwie zmienne zdaniowe
“p” i “q”;
- skoro
mamy w schemacie tylko “p” i “q”, z wzoru 2 n obliczamy
dla nich ilosc kombinacji zerojedynkowych (jest ich 4 i zostaly
napisane z lewej strony schematu);
- podpisujemy
pod odpowiednimi literami ich wartosci logiczne i dokonujemy pierwszego
dzialania - implikacji;
- kolejny
krok to sprawdzenie wartosci logicznej koniunkcji w nawiasie
kwadratowym;
- ostatecznie
dotarlismy do glownego spojnika schematu, ktorym jest druga implikacja,
przyjmujacego dla wszystkich czterech zestawow zerojedynkowych wartosc
prawdy, co ustanawia nasz schemat tautologia.
_____
b)
| |
|
|
[(q |
p)
|
q |
)]  |
q |
|
p
|
q |
|
|
| 1 |
1 |
|
1 |
1 1
|
1 1
|
1
|
1
|
| 1 |
0 |
|
0 |
1 1
|
0 0
|
1
|
0 |
| 0 |
1 |
|
1 |
0 0
|
0 1
|
0
|
1 |
| 0 |
0 |
|
0 |
1 0
|
0 0
|
1 |
0 |
|
|
 |
Teraz, po zastapieniu glownego spojnika poprzedniego schematu z
implikacji na rownowaznosc, nie otrzymalismy juz tautologii
(podkreslone jedno zero), ani kontrtautologii (podkreslone trzy
jedynki). Nasz schemat jest wiec najzwyklejszym
ze schematow, nie
dzierzacym szlachetnego miana jakim jest tautologia czy tez
kontrtautologia.
_____
c)
| |
|
|
|
~ |
{[r |
( p |
q)] |
 |
(~ p |
 |
~ q)} |
| p |
q |
r |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
1 |
1 |
|
0 |
1 1 |
1 1 |
1 |
1 |
0 1 |
1 |
0 1 |
|
1
|
1
|
0
|
|
0
|
0 0
|
1 1
|
1
|
1
|
0 1
|
1
|
0 1
|
|
1
|
0
|
0
|
|
0
|
0 0
|
1 0
|
0
|
1
|
0 1
|
1
|
1 0
|
|
0
|
0
|
0
|
|
0
|
0 0
|
0 1
|
0
|
1
|
1 0
|
1
|
1 0
|
|
0
|
1
|
1
|
|
0
|
1 0
|
0 0
|
1
|
1
|
1 0
|
0
|
0 1
|
|
0
|
0
|
1
|
|
0
|
1 1
|
0 1
|
0
|
1
|
1 0
|
1
|
1 0
|
|
1
|
0
|
1
|
|
0
|
1 0
|
1 0
|
0
|
1
|
0 1
|
1
|
1 0
|
|
0
|
1
|
0
|
|
0
|
0 0
|
0 0
|
1
|
1
|
1 0
|
0
|
0 1
|
|
 |
I oto naszym oczom ukazala sie w swej pelnej krasie kontrtautologia
(podkreslone same zera, bedace wartosciami logicznymi glownego spojnika
schematu - negacji, dla poszczegolnych kombinacji zerojedynkowych).
_____
d)
| |
|
|
|
(~ p
|

|
q)
|
V |
~ |
(p |

|
r) |
| p |
q |
r |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
1 |
1 |
|
0 1
|
1 |
1 |
1
|
0
|
1 |
1 |
1 |
| 1 |
1 |
0 |
|
0 1
|
1 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
| 1 |
0 |
0 |
|
0 1
|
1 |
0 |
1
|
1 |
1 |
0 |
0 |
| 0 |
0 |
0 |
|
1 0
|
0 |
0 |
1 |
1
|
0 |
0 |
0 |
| 0 |
1 |
1 |
|
1 0
|
1 |
1 |
1
|
1
|
0 |
0 |
1 |
| 0 |
0 |
1 |
|
1 0
|
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 1 |
0 |
1 |
|
0 1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
| 0 |
1 |
0 |
|
1 0
|
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
0 |
|
 |
I znow nasze
najnowsze odkrycie w
polu poglebiania wlasnych
umiejetnosci logicznych okazalo sie byc tautologia. Tym razem
alternatywa ustanowila wartosc logiczna calego schematu jako “1”.
UWAGA ! Zerojedynkowa procedura sprawdzania
tautologicznosci schematow logicznych moze byc skrocona za sprawa
wspanialego umyslu ludzkiego, ktory to jest w stanie uproscic
Czlowiekowi wszystko, co tylko do uproszczenia sie nadaje. Poprzez
rozumne zanalizowanie schematu mozemy darowac sobie zmudne podstawianie
do niego wszystkich kombinacji zmiennych skladowych (w przykladach “c”
i “d” poprzedniego cwiczenia mielismy ich az 8, a ilez dopiero pracy
byloby przy 16), czyniac to tylko z tymi wariantami, ktore z zalozenia
moglyby powodowac jego nietautologicznosc.
Skomplikowane? Na pewno
jeszcze tak, ale po wykonaniu kilku cwiczonek
zobaczysz, ze nie bedzie Ci sie chcialo rozstawac z ta metoda do konca
Twoich dni... oczywiscie tych z logika, jako przedmiotem nauczania, w
planie zajec.
A wiec: "W DROGE!"
To wszystko,
co powyżej,
to około połowa materiałów n/t zagadnień poruszonych w
tym rozdziale.
Aby przejść do dotyczących go ćwiczeń z pełnymi rozwiązaniami, wyślij
SMS o treści:
AP.LUP4
na numer 71068 (koszt wysłania
wiadomości wynosi tylko 1 PLN netto, czyli 1,22 PLN brutto).
W odpowiedzi otrzymasz SMS z ważnym (nie dłużej niż przez 24godz.)
kodem dostępowym, który wpisz w odpowiednie pole na tej stronie
internetowej:
www.synektyka.pl/LUP4
(powinna
otworzyć się w nowym oknie by ułatwić Ci naukę z obiema
partiami materiału,
Twoja przeglądarka musi akceptować pliki cookies - na ich podstawie
liczony jest czas dostępu).

Usługa SMS
dostępna jest w sieciach operatorów Era, Plus GSM, Orange, Play.
Właścicielem
serwisu "Logika u podstaw..." jest Roman Mazur [romazur@poczta.onet.pl]
Usługi Premium SMS dostarcza i obsługuje system "dotpay.pl" (regulamin).
Wszelkie reklamacje dot. SMSów tutaj...
|
|
| Copyright (C)
1997
- 2010 by Roman Mazur |
|
|
|
|
|
[ przykładowe wpisy ]





|
|